Uniwersytet Gdański przechodzi od rozproszonych praktyk językowych do spójnej, ogólnouczelnianej polityki, obejmującej wszystkie podstawowe obszary działalności akademickiej! Przyjęta Polityka językowa UG to nie tylko deklaracja wartości, ale realny instrument strategicznego zarządzania uczelnią, ustanawiający wspólne kierunki i standardy działania. Wśród nich znalazło się m.in. systemowe wsparcie kompetencji językowych pracowników i studentów, poszerzanie oferty kształcenia wielojęzycznego, zwiększanie dostępności informacji dla społeczności międzynarodowej oraz dla osób ze szczególnymi potrzebami, rozwijanie przejrzystej i zrozumiałej komunikacji administracyjnej w językach polskim i angielskim czy wzmacnianie roli języka polskiego w nauce i integracji osób z zagranicy.
- Przyjęta przez Uniwersytet Gdański Polityka językowa jest dokumentem nowoczesnym i kompleksowym. Traktuje wielojęzyczność nie tylko jako element kształcenia, lecz jako ważny wymiar funkcjonowania całej wspólnoty akademickiej - od dydaktyki i badań naukowych, przez administrację, po współpracę międzynarodową i komunikację - mówi Prorektorka ds. Współpracy i Umiędzynarodowienia UG dr hab. Anna Jurkowska-Zeidler, prof. UG, która kierowała pracami nad przygotowaniem dokumentu. - Chcemy, aby wielojęzyczność stała się naturalnym elementem kultury akademickiej Uniwersytetu Gdańskiego, łącząc rozwój kompetencji językowych i międzykulturowych niezbędnych do funkcjonowania w międzynarodowym środowisku akademickim z umacnianiem roli języka polskiego w kształceniu, komunikacji akademickiej, tworzeniu i upowszechnianiu wiedzy oraz rozwijaniu terminologii naukowej właściwej poszczególnym dyscyplinom.
Znaleźć wspólny język na europejskim kampusie
Polityka językowa jest instrumentem strategicznego zarządzania uczelnią zgodnym ze Strategią Rozwoju UG na lata 2025-2030, wspierającym dalsze umiędzynarodowienie Uniwersytetu Gdańskiego. Proponuje szereg konkretnych rozwiązań, takich jak: poszerzanie oferty kształcenia w języku angielskim (nie tylko otwieranie kolejnych kierunków studiów prowadzonych w całości w języku angielskim, ale także wprowadzanie nowych obcojęzycznych przedmiotów do wyboru), zwiększanie dostępności kursów językowych dla studentów i pracowników (w tym pracowników administracyjnych), zapewnienie społeczności międzynarodowej dostępu do informacji poprzez rozwój anglojęzycznych kanałów komunikacji czy wprowadzenie standardów przejrzystej komunikacji instytucjonalnej, prowadzonej prostym, zrozumiałym i inkluzywnym językiem, z uwzględnieniem osób o szczególnych potrzebach. Podkreśla również rolę języka polskiego jako języka narodowego tak w krajowej komunikacji naukowej (m.in. poprzez wspieranie polskiej terminologii naukowej), jak i w procesach integracji międzynarodowej (np. poprzez organizowanie kursów języka polskiego jako obcego, co umożliwi międzynarodowym członkom społeczności akademickiej pełniejsze włączenie się w polskojęzyczną kulturę).
Działania ujęte w Polityce językowej UG wpisują się w kierunki rozwoju Europejskiego Obszaru Edukacji, Europejskiej Przestrzeni Badawczej oraz Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego, które podkreślają znaczenie kompetencji językowych i międzykulturowych, mobilności, otwartości nauki oraz swobodnego przepływu wiedzy. Są to kompetencje i wartości niezbędne dla przyszłości europejskich wspólnot akademickich i budowania trwałych partnerstw międzynarodowych.
Dla Uniwersytetu Gdańskiego szczególne znaczenie ma w tym kontekście sojusz SEA-EU, z którym wspólnie realizujemy założenia polityki językowej dla 9 partnerskich uczelni opartej na poszanowaniu wszystkich języków narodowych i wspierającej wzajemne uczenie się tych języków. Jest to jeden z kluczowych elementów budowania wielojęzycznego europejskiego uniwersytetu i rozwijania wspólnej przestrzeni akademickiej, w której różnorodność językowa i kulturowa staje się nieocenionym zasobem. Równie istotne jest przy tym rozwijanie kompetencji w obszarze języka angielskiego jako współczesnego lingua franca międzynarodowej wspólnoty.
Od dobrych praktyk do spójnej strategii
- Polityka językowa Uniwersytetu Gdańskiego wyrosła z wielu dobrych praktyk już wcześniej stosowanych w różnych jednostkach UG - mówi Pełnomocniczka Rektora ds. Polityki Językowej w latach 2024-2026 mgr Alina Swebocka - To, co nam daje, to przede wszystkim stworzenie przejrzystych, wspólnych ram dla konkretnych działań odpowiadających na potrzeby międzynarodowego, wielokulturowego i wielojęzykowego środowiska uniwersyteckiego. Zanim przystąpiliśmy do jej sformułowania, przeprowadziliśmy szeroką ankietyzację, której celem było zbadanie tych potrzeb, a także określenie stanu kompetencji językowych naszej społeczności akademickiej. Działania te będą cyklicznie kontynuowane podczas wdrażania Polityki. Przyglądaliśmy się również najlepszym praktykom innych uczelni, tak polskich, jak i europejskich, w tym naszych partnerów z SEA-EU.
Wśród podstawowych założeń Polityki językowej Uniwersytetu Gdańskiego znajduje się dbałość o wielojęzyczność kształcenia (m.in. poprzez rozbudowę oferty studiów w językach obcych czy zajęć do wyboru), zrównoważone umiędzynarodowienie (w tym „umiędzynarodowienie w domu”, umożliwiające studentom rozwijanie kompetencji językowych, międzykulturowych i międzynarodowych, m. in. poprzez zajęcia dydaktyczne prowadzone przez gości zagranicznych czy udział w hybrydowych międzynarodowych formach kształcenia) oraz budowanie kultury ustawicznego rozwoju kompetencji językowych pracowników i studentów. Podkreślono także konieczność rozwijania komunikacji administracyjnej w językach polskim i angielskim i wagę profesjonalizacji obsługi interesariuszy zagranicznych, między innymi dzięki działalności Welcome Centre i sieci Euraxes.
Realizacja Polityki opiera się na współpracy jednostek odpowiedzialnych za kształcenie, rozwój kompetencji pracowników i studentów, umiędzynarodowienie, komunikację i obsługę administracyjną
- Jako Biuro Współpracy i Umiędzynarodowienia prowadzimy szereg działań wpisanych w Politykę językową UG - mówi Dyrektorka Biura Współpracy i Umiędzynarodowienia mgr Magdalena Sawicz. - Zajmujemy się m.in. obsługą gości zagranicznych, pomagamy - również poprzez wsparcie językowe - w niezbędnych formalnościach związanych z pobytem w Polsce, a także ułatwiamy międzynarodowym studentom i pracownikom adaptację do funkcjonowania w strukturach uniwersytetu i do życia w Trójmieście, zapewniając praktyczne wsparcie, ale też animując integrację kulturową i językową. Prowadzimy kursy i szkolenia językowe w ramach programu Erasmus+ oraz we współpracy z Narodową Agencją Wymiany Akademickiej. Bardzo nas cieszy, że te wysiłki zyskały nowy wymiar, wpisując się w strategiczne zarządzanie uniwersytetem. Budowanie wielojęzycznej społeczności wymaga współpracy całej uczelni.
Wśród jednostek UG szczególnie zaangażowanych w realizację założeń polityki językowej znalazło się również Centrum Języków Obcych.
- W naszej codziennej pracy te założenia realizujemy w praktyce na każdym kroku - komentuje Dyrektorka CJO mgr Emilia Krzywańska-Frankowska. - Wśród naszych zadań jest prowadzenie nowoczesnych lektoratów i kursów językowych dla studentów i pracowników oraz indywidualnych lektoratów dla osób z niepełnosprawnościami, organizowanie kursów języka polskiego jako obcego dla studentów Erasmus czy wspieranie społeczności UG w komunikacji akademickiej i tłumaczeniach. Wszystkie te działania wpisują się strategicznie w obszar umiędzynarodowienia i pokazują, że Uniwersytet Gdański to uczelnia otwarta, wielojęzyczna i inkluzywna, zarówno w sferze wartości, jak i w wymiarze praktycznym.
Integracja językowa nieodłącznym elementem kultury akademickiej
Oprócz rozwijania kompetencji wielojęzykowych Polityka językowa UG zakłada systemowe wsparcie w zakresie nauki języka polskiego, traktując integrację językową jako nieodłączny element kultury akademickiej i uznając znaczenie języka polskiego w kształceniu, komunikacji akademickiej, tworzeniu i upowszechnianiu wiedzy oraz rozwijaniu terminologii właściwej poszczególnym dyscyplinom. Uwzględniono w niej także szczególną rolę języka kaszubskiego i kultury Kaszubów jako istotnych części dziedzictwa kulturowego Pomorza i tożsamości Uniwersytetu.
- Z perspektywy naszego Centrum fundamentalne znaczenie ma fakt, że polityka ta definiuje rolę języka polskiego i polskiego dziedzictwa kulturowego jako filarów procesu umiędzynarodowienia - mówi Dyrektorka Akademickiego Centrum Języka Polskiego i Kultury Polskiej dla Obcokrajowców dr Irena Chawrilska - Równie istotne jest wskazanie roli języka polskiego jako jednego z języków nauki. Dzięki temu nasz kampus staje się przestrzenią dynamicznego spotkania kultur - miejscem, gdzie różnorodność językowa nie dzieli, lecz buduje silną, zintegrowaną wspólnotę akademicką. Jako Centrum tworzymy przestrzeń do zanurzenia się w języku polskim i polskiej kulturze, kierując naszą ofertę do studentów, badaczy, pracowników UG oraz gości zagranicznych i ich rodzin.
Polityka językowa UG podkreśla również znaczenie równości w obrębie języka (m.in. poprzez wspieranie stosowania feminatywów i form niebinarnych) i dostępności językowej w kontekście wsparcia dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym osób z niepełnosprawnościami, z naciskiem na zapewnianie dostępności cyfrowej, tłumaczeń na polski język migowy, oznaczanie budynków i pomieszczeń w alfabecie Braille'a oraz udostępnianie materiałów w różnych formatach.
Zarządzenie nr 101/R/2026 Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia 11 września 2026 roku w sprawie Polityki językowej Uniwersytetu Gdańskiego jest jednym z nielicznych jak dotąd na polskich uczelniach tak kompleksowych podejść do zagadnień językowych w życiu akademickim. Odnosi się do wszystkich filarów funkcjonowania uniwersytetu, od kształcenia i działalności naukowej po obsługę administracyjną i popularyzację nauki. Z całym dokumentem można zapoznać się tutaj: polityka_jezykowa_ug.pdf.