Do patronów ulic w okolicach oliwskiego kampusu Uniwersytetu Gdańskiego dołączyła prof. Maria Janion. Jej imię będzie nosić fragment między al. Grunwaldzką a ul. Wita Stwosza, biegnący wzdłuż terenów Uniwersytetu Gdańskiego. W uroczystości - oprócz władz UG - wzięli udział m. in. Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska, Wicewojewoda Pomorska Anna Olkowska-Jacyno, Prezydent Miasta Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, Przewodnicząca Rady Miasta Gdańska Agnieszka Owczarczak, a także uczniowie prof. Marii Janion, reprezentowani przez prof. Małgorzatę Książek-Czermińską.
Inicjatywa, by nadać nową nazwę fragmentowi ulicy Bażyńskiego biegnącemu wzdłuż Kampusu UG, była związana z chęcią uczczenia jubileuszu i pamięci o prof. Marii Janion - wybitnej naukowczyni, która znacząco wpłynęła na rozwój gdańskiej humanistyki. Pismo w tej sprawie (we wrześniu 2024 r.) do Rektora UG złożyli Krystyna Chwin, prof. Stefan Chwin, Anna Czekanowicz, prof. Małgorzata Książek-Czermińska i prof. Stanisław Rosiek. Inicjatywa uzyskała poparcie Senatu UG, a stosowny wniosek w przedmiotowej sprawie został następnie przedstawiony Radzie Miasta. Uroczyste odsłonięcie tabliczki z nową nazwą ulicy odbyło się 10 lutego 2026 r., w przededniu Międzynarodowego Dnia Kobiet i Dziewcząt w Nauce. Wydarzenie poprzedziło spotkanie Marszałek Senatu RP Małgorzaty Kidawy - Błońskiej z naukowczyniami z Klubu Kobiet Uczelni Fahrenheita, podczas którego panie dyskutowały m.in. o wzmacnianiu roli kobiet w nauce i działaniach podejmowanych przez klub.
- To moment tyle wzruszający, co wydaje mi się historyczny, ponieważ na trwałe zwiążemy dziedzictwo wielkiej uczonej, osobistości nauki, doktor honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego - pani profesor Marii Janion z tym miejscem: nie tylko z Uniwersytetem, ale z naszym miastem, które takim dziedzictwem powinno się chwalić i być z niego dumne - powiedział podczas ceremonii Rektor Uniwersytetu Gdańskiego prof. Piotr Stepnowski. W wystąpieniu nawiązał także do ważnego jubileuszu: - Dzisiaj obchodzimy też stulecie miasta Gdyni, które mówi się, że powstało z morza i z marzeń. Z morza i z marzeń powstają też wszystkie idee wolności, które tak ukochaliśmy w naszym mieście (…). Wszak Gdańsk to miasto wolności i solidarności. (…) Niech Sylwetka pani profesor Marii Janion i jej wielkie dziedzictwo nowoczesnej humanistyki gdańskiej pozostanie z nami właśnie jako symbol wolności.
Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska podkreśliła przymioty prof. Marii Janion jako odważnej kobiety nauki, która mówiła prawdę i nie bała się zadawać trudnych pytań – i którą należy docenić między innymi „za to, że mówiła głośno, że bez literatury, bez kultury, nie będziemy mogli rozwijać swojej wyobraźni, nie będziemy mogli dbać o swoją wolność, nie będziemy rozumieli swojej tożsamości ani nie będziemy mogli poradzić sobie ze swoimi ograniczeniami”. Prezydent Miasta Gdańska Aleksandra Dulkiewicz podkreśliła rolę dziedzictwa prof. Marii Janion i jej wychowanków dla Gdańska, który jako trzecie miasto w Polsce dołączył do miast literatury UNESCO: - Wiem, że nasze miasto Gdańsk jest takim, jakim jest właśnie dzięki profesor Marii Janion i ludziom, których zachęcała do myślenia (…). Mam nadzieję, że ci, którzy tą ulicą będą zmierzać do uniwersytetu, do biblioteki uniwersyteckiej, być może także zainspirują się różnymi innymi poszukiwaniami, nie tylko w dziedzinie literatury.
Jako ostatnia o prof. Marii Janion opowiedziała jedna jej wychowanek - prof. Małgorzata Książek-Czermińska: - Jesteśmy usatysfakcjonowani (…), że naszej mistrzyni została poświęcona ulica jej imienia. Nazwaliśmy ją mistrzynią, bo była nią rzeczywiście tu, w Gdańsku, choć wiedzieliśmy, że jej twórczość intelektualna i osobowość miała wymiar uniwersalny, wykraczający daleko poza Gdańsk i Polskę - i sięgała aż po humanistykę europejską. Prof. Małgorzata Książek-Czermińska podkreśliła, że prof. Maria Janion pracowała w Gdańsku przez 33 lata, była mocno związana z Uniwersytetem Gdańskim (zadedykowała mu także jedną z książek), a jej wychowankowie uczą nie tylko w ośrodkach akademickich, ale także w szkołach i instytucjach całej północnej Polski. Przy tym była osobą, która zachęcała do samodzielnego myślenia, a nawet do „walki” z tym, co jako mistrzyni mówi. - Niestrudzenie powtarzała nam, że wraz z nią my tutaj tworzymy humanistykę, która ocali nas przed ekspansją świata cyfrowego.
W odsłonięciu tabliczki z nową nazwą ulicy oprócz przedstawicieli władz wzięli udział zebrani na uroczystości wychowankowie prof. Marii Janion.
Ulica Marii Janion przecina teren należący do Uniwersytetu Gdańskiego, a także teren dzierżawiony od uczelni, zajmowany przez restaurację McDonald’s (przy skrzyżowaniu z Al. Grunwaldzką). Do ulicy tej nie są przypisane żadne obiekty mieszkalne, zatem zmiana jej nazwy nie wpłynie na adresy prywatne. Nowy adres zyskają wyłącznie cztery budynki instytucjonalne, należące do UG - budynek dawnego Rektoratu, obecny Rektorat UG, a także siedziby dwóch wydziałów: Wydziału Prawa i Administracji oraz Wydziału Nauk Społecznych oraz McDonald's. W dobie dokumentów i korespondencji elektronicznej oraz map elektronicznych zmiana ta generuje niewielkie koszty.
By uczcić pojawienie się ulicy prof. Marii Janion na mapie miasta, wiosną odbędzie się piknik, na który serdecznie zapraszamy zarówno społeczność akademicką, jak osoby mieszkające w okolicy Uniwersytetu. Spotkanie będzie okazją do świętowania i budowania sąsiedzkiej wspólnoty - podobnie jak wiele innych inicjatyw Uczelni na kampusie, realizowanych z myślą o mieszkańcach Oliwy i całego Gdańska.
