Z okazji 100-lecia Gdyni Biblioteka Uniwersytetu Gdańskiego otwiera swoje archiwa, prezentując wyjątkowy wybór grafik o tematyce gdyńskiej i marynistycznej. Wystawa „W morze…” to artystyczna kronika miasta, które z odważnej wizji przekształciło się w symbol nowoczesności i wolności.
W prezentowanych pracach powracają motywy portu i stoczni, suchych doków, kutrów przy nabrzeżach. Obok modernistycznego porządku miasta pojawiają się bardziej intymne spojrzenia - detale, nastroje, fragmenty codzienności. Wśród przedstawionych postaci odnajdujemy twarze ważne dla historii regionu, jak Antoni Abraham w interpretacji Ryszarda Stryjca, ale także wizje skupione wyłącznie na rytmie fal, konstrukcji statku czy strukturze portowej przestrzeni.
Tu realizm spotyka się z interpretacją artystów. W pracach takich twórców jak Stanisław Rolicz, Jerzy Ostrogórski, Janusz Karwacki, Irena Kuran‑Bogucka czy Marian Malina Gdynia staje się zarówno konkretnym pejzażem, jak i znakiem - skrótem myślowym, konstrukcją z linii i światła. U Rolicza portowa infrastruktura nie jest tłem, lecz głównym bohaterem. W jego przedstawieniach stoczni czy portowych poranków miasto jawi się jako precyzyjnie zorganizowany organizm, podporządkowany rytmowi pracy.
Obok tej perspektywy pojawia się Gdynia bardziej skupiona, niemal prywatna. Akwaforta Jana Góry poświęcona Kamiennej Górze nie dokumentuje miejsca, lecz buduje jego atmosferę - ciszę, dystans, spojrzenie z góry na uporządkowaną tkankę miasta. Ekspresję i dramatyzm żywiołu odnajdujemy natomiast w kompozycjach Henryka Płóciennika, wśród których „Połów” nabiera niemal archetypicznego wymiaru zmagania się człowieka z naturą. Odmienną, bardziej liryczną wrażliwość wnosi Maria Wąsowska, której barwne grafiki wprowadzają do narracji ton poetyckiej refleksji.
Wystawa nie próbuje zamknąć Gdyni w jednej definicji. Pokazuje ją taką, jaką była i jest: portową, surową, liryczną, nowoczesną, czasem nostalgiczną. Każda grafika to osobne spojrzenie - raz dokument, innym razem wspomnienie lub marzenie.
Prezentowane odbitki ze Zbiorów Specjalnych Biblioteki Uniwersytetu Gdańskiego rzadko trafiają na widok publiczny. Łączy je jedno: zachwyt nad miastem, które zawsze zwrócone jest ku morzu.
Bo Gdynia to nie tylko miejsce na mapie - to ruch i kierunek. Nieustanne „w morze”.
Wystawę można oglądać w Galerii Biblioteki UG (parter) oraz sali 1.21 (I piętro) od 25 lutego do końca marca br.
Kuratorka wystawy: dr Katarzyna Wawrzynkowska
Opracowanie graficzne: Dominika Skutnik