„Jak przywrócić pamięć o artyście?” - nad tym pytaniem zastanawialiśmy się wspólnie ze Sławomirem Łosowskim, prof. Jackiem Friedrichem oraz dr hab. Adrianą Majdzińską podczas finisażu wystawy „Alfons Łosowski: Szczodrość form”. Rzeźby Alfonsa Łosowskiego pochodzące z kolekcji syna artysty można było podziwiać w Muzeum Uniwersytetu Gdańskiego od maja br. Finisaż stał się okazją do pogłębionej refleksji o miejscu należnym twórcy w zbiorowej pamięci Gdańszczan i o przyszłości spuścizny Alfonsa Łosowskiego, a także do zaprezentowania powstałego katalogu wystawy.

Alfons Łosowski - pochodzący z okolic Nowogródka absolwent Wydziału Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, żołnierz Armii Krajowej - przyjechał do Gdańska w 1945 r. i niemal natychmiast dołączył do zespołu artystów pomagających w odbudowie miasta, rekonstrukcji detali architektonicznych i odnowie przestrzeni zrujnowanej przez wojnę. Od lat 50. XX wieku prowadził także własną działalność artystyczną, tworząc niezwykłe rzeźby w drewnie i kamieniu. W 1966 r. przekazał miastu kilkanaście swoich prac - niektóre do dziś znajdują się w przestrzeni publicznej, jednak na tyle wrosły w tkankę miasta, że często pozostają niezauważane i „bezimienne”. Dotąd nie było także retrospektywnej wystawy przedstawiającej jego autorską twórczość - wyrastającą często z fascynacji kształtem zaklętym w kawałku naturalnego materiału, jak kłoda drewna czy przydrożny głaz.

- „Szczodrość form” to nie tylko ekspozycja, ale wielowymiarowy projekt, złożony z szeregu działań, którego celem było przywrócenie pamięci o artyście i ponowne włączenie jego twórczości do rozmowy o dziedzictwie artystycznym Gdańska - mówiła Dyrektorka Muzeum UG i współkuratorka wystawy Marta Szaszkiewicz-Sawa. - Wśród nich była oczywiście wystawa, która była naszą główną bohaterką, ale towarzyszył jej program wydarzeń towarzyszących, który pozwalał odkrywać twórczość Łosowskiego na różne sposoby.

Powstało archiwum cyfrowe prac Alfonsa Łosowskiego, na stronie internetowej projektu znalazły się też eseje i wiersze studentów etnologii inspirowane pracami artysty, odbyło się kilkadziesiąt oprowadzań kuratorskich, które przeprowadziłyśmy z dr Katarzyną Banuchą, współkuratorką wystawy, zrealizowaliśmy bogaty program warsztatów artystycznych, m.in. tworzenia rzeźb z gliny, warsztaty kolażu, warsztaty tworzenie breloczków i ozdób z filcu, wzięliśmy udział w Jarmarku Św. Dominika i w Nocy Muzeów, stworzyliśmy - wspólnie z Mają Gosławską, autorką oprawy graficznej wystawy - drukowany katalog wystawy. Studentki etnologii na UG stworzyły koncepcję mapki ukazującą, gdzie w przestrzeni Śródmieścia można zobaczyć rzeźby Alfonsa Łosowskiego. Mamy nadzieję, że w trakcie półrocznego trwania tej wystawy głos Alfonsa Łosowskiego naprawdę wybrzmiał!

Marta Szaszkiewicz-Sawa podkreśliła także oddolne inicjatywy wyrosłe wokół wystawy, podejmowane m.in. przez studentów Wydziału Filologicznego UG i Wydziału Historycznego UG, przewodników miejskich, ale i samych odwiedzających, i wyraziła nadzieję, że pozostaną one żywe na długo po zakończeniu projektu.

Sławomir Łosowski, syn artysty i właściciel artefaktów kolekcji rzeźb drewnianych i granitowych prezentowanych na ekspozycji, wyraził swoje uznanie i wdzięczność dla Zespołu Muzeum UG i dla prof. Magdaleny Horodeckiej, która była pomysłodawczynią wystawy.

Ważnym punktem finisażu była poprowadzona przez dr Katarzynę Banuchę rozmowa „Jak odzyskać artystę?”, w której udział wzięli Sławomir Łosowski (syn artysty, muzyk i kompozytor), prof. Jacek Friedrich (historyk sztuki, Uniwersytet Gdański) oraz dr hab. Adriana Majdzińska (rzeźbiarka, wykładowczyni ASP w Gdańsku). Goście pochylili się nad szczególnymi cechami twórczości Alfonsa Łosowskiego, nad przyczynami jego zbyt nikłej obecności w świadomości społecznej oraz nad przyszłymi działaniami, jakie mogą być podjęte, by przywrócić pamięć o nim.

Spotkanie zwieńczyła również prezentacja katalogu wystawy, który został wydany przez Muzeum Uniwersytetu Gdańskiego. W katalogu, oprócz fotografii rzeźb wykonanych przez Sebastiana Jętczaka, znalazły się teksty prof. Jacka Friedricha z Instytutu Historii Sztuki UG, dr. Błażeja Bojarskiego - paleobiologa z Pracowni Entomologii Ewolucyjnej Wydziału Biologii UG - i dr Karoliny Cierockiej - biolożki z Pracownii Parazytologii i Zoologii Ogólnej Wydziału Biologii UG.

Czytaj więcej: Finisaż wystawy „Szczodrość form: Alfons Łosowski” – fotorelacja – MUZEUM UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO (MUG)