Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu orzekł w listopadzie 2025 roku w sprawie dwóch mężczyzn, którzy pobrali się w Berlinie, a Polska nie uznała ich za małżeństwo. TSUE orzekło, że „państwo członkowskie ma obowiązek uznać małżeństwo dwóch obywateli Unii tej samej płci legalnie zawarte w innym państwie członkowskim, w którym korzystali oni z przysługującej im swobody przemieszczania się i pobytu”. Co ten wyrok oznacza dla polskiego ustawodawstwa? I czy Polska musi uznawać małżeństwa jednopłciowe? 14 kwietnia w Bibliotece Głównej UG odbędzie się panel dyskusyjny, w którym wezmą udział dr hab. Adam Bodnar, dr hab. Sylwia Majkowska-Szulc, prof. UG oraz działacz społeczny Przemysław Staroń.
W 2018 roku dwaj polscy obywatele zawarli związek małżeński w Niemczech. Akt małżeństwa przywieźli do Polski i wystąpili o jego transkrypcję, czyli wierne i literalne przeniesienie jego treści do polskich ksiąg stanu cywilnego, jednak w urzędzie stanu cywilnego spotkała ich odmowa. Kierownik USC argumentował, że „Polska nie uznaje małżeństw tej samej płci”, a więc „transkrypcja naruszałaby podstawowe zasady polskiego porządku prawnego”.
Sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przed wydaniem wyroku postanowił zapytać Trybunał Sprawiedliwości, czy nieuznawanie małżeństw osób tej samej płci przy jednoczesnym braku szans na transkrypcję aktu takiego małżeństwa jest zgodne z prawem Unii. TSUE wskazało, że „Odmowa uznania małżeństwa dwóch obywateli Unii legalnie zawartego w innym państwie członkowskim, w którym korzystali oni z przysługującej im swobody przemieszczania się i pobytu, jest sprzeczna z prawem Unii, ponieważ narusza tę swobodę oraz prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego”.
Punktem wyjścia do debaty będzie analiza tego wyroku TSUE (w sprawie C-713/23 Jakub Cupriak-Trojan i Mateusz Trojan przeciwko Wojewodzie Mazowieckiemu). Problematykę tę przybliży dr hab. Sylwia Majkowska-Szulc, prof. UG - uznana specjalistka w zakresie prawa Unii Europejskiej, od lat zajmująca się zagadnieniami integracji europejskiej oraz stosowania prawa unijnego w krajowych porządkach prawnych. W wystąpieniu skoncentruje się na znaczeniu orzeczenia dla polskiego systemu prawa oraz obowiązkach organów państwa wynikających z członkostwa w Unii Europejskiej.
Zaproszenie do uczestnictwa w panelu przyjął także były Rzecznik Praw Obywatelskich oraz były Minister Sprawiedliwości dr hab. Adam Bodnar, prof. SWPS. Prawnik i nauczyciel akademicki w wystąpieniu pt. „Prawo do miłości jako prawo człowieka” odniesie się do standardów ochrony praw jednostki oraz ich znaczenia w demokratycznym państwie prawa.
Perspektywę społeczną i edukacyjną wniesie Przemysław Staroń - nauczyciel roku 2018, edukator i popularyzator wiedzy w zakresie kształtowania postaw obywatelskich oraz dialogu społecznego.
Po krótkich wystąpieniach zaproszonych gości nastąpi otwarta dyskusja z udziałem panelistów, pracowników Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, praktyków oraz studentów. Spotkanie ma charakter interdyscyplinarny i stanowi przestrzeń do wymiany poglądów oraz wspólnego namysłu nad kierunkiem zmian w polskim systemie prawnym w świetle dynamicznie rozwijającego się prawa europejskiego.
Wydarzenie organizowane jest przez koła naukowe wydziału Prawa i Administracji UG oraz Komisję Współpracy Międzynarodowej i Praw Człowieka przy Okręgowej Radzie Adwokackiej w Gdańsku.
Czy Polska musi uznawać małżeństwa jednopłciowe? PROGRAM
11:00 - Otwarcie wydarzenia
11:10 - „Znaczenie i wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-713/23 Jakub Cupriak-Trojan i Mateusz Trojan przeciwko Wojewodzie Mazowieckiemu” - dr hab. Sylwia Majkowska-Szulc, prof. UG
11:25 - ,,Prawo do miłości jako prawo człowieka” - dr hab. Adam Bodnar, prof. SWPS
11:45 - Wystąpienie Przemysława Staronia w charakterze edukatora z zakresu spraw społeczno-obywatelskich
12:00 - otwarta dyskusja z panelistami, pracownikami Wydziału Prawa i Administracji UG, praktykami oraz studentami
13:00 - zakończenie wydarzenia