Anton Zeilinger fot. Austrian Academy of Sciences, Sepp Dreissinger
Prof. Anton Zeilinger - noblista, światowej sławy fizyk kwantowy oraz wieloletni współpracownik Międzynarodowego Centrum Teorii Technologii Kwantowych (ICTQT) UG - dołączył do grona członków zagranicznych Polskiej Akademii Nauk. Kandydatura została zgłoszona przez naszą uczelnię.
Członkostwo zagraniczne PAN jest jednym z najwyższych wyróżnień przyznawanych naukowcom spoza Polski. Otrzymują je badacze o uznanej renomie międzynarodowej, których osiągnięcia naukowe oraz współpraca z polskim środowiskiem badawczym przyczyniają się do rozwoju nauki i wzmacniania pozycji Polski w światowej przestrzeni badawczej.
Jak podaje Polska Akademia Nauk, w tegorocznej procedurze wyborczej złożono 90 poprawnych wniosków. Po ocenie kandydatur wydziały PAN zarekomendowały do wyboru 66 osób. W Wydziale III Nauk Ścisłych i Nauk o Ziemi spośród 20 zgłoszonych kandydatów wybrano 13, w tym prof. Antona Zeilingera, zgłoszonego przez Uniwersytet Gdański.
Prof. Anton Zeilinger jest jednym z najwybitniejszych współczesnych fizyków doświadczalnych i profesorem Uniwersytetu Wiedeńskiego. Jego badania nad splątaniem kwantowym i podstawami mechaniki kwantowej doprowadziły do przełomowych odkryć, które stworzyły fundament współczesnych technologii kwantowych. W 2022 roku, wraz z Johnem Clauserem i Alainem Aspectem (również współpracującycm z UG), otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za eksperymenty z wykorzystaniem splątanych fotonów oraz pionierskie badania nad naruszeniem nierówności Bella.
Prof. Anton Zeilinger jest związany z UG od ponad trzech dekad. Od lat 90. współpracuje z prof. Markiem Żukowskim i jego zespołem, czego efektem były liczne wspólne publikacje naukowe, w tym przełomowa praca dotycząca wymiany splątania kwantowego (entanglement swapping). Za wybitny wkład w rozwój fizyki kwantowej i kwantowej teorii informacji w 2006 roku Senat Uniwersytetu Gdańskiego nadał mu tytuł doktora honoris causa.
Wspólne badania przyczyniły się także do powstania dwóch kluczowych dla rozwoju polskich technologii kwantowych ośrodków badawczych: Krajowego Centrum Informatyki Kwantowej UG, utworzonego w 2007 roku, oraz Międzynarodowego Centrum Teorii Technologii Kwantowych (ICTQT), działającego od 2018 roku. Oba centra należą dziś do najważniejszych ośrodków badań nad technologiami kwantowymi w Polsce i są rozpoznawalne na arenie międzynarodowej.
- Wybór prof. Antona Zeilingera do grona członków zagranicznych Polskiej Akademii Nauk jest wyrazem uznania dla jednego z najwybitniejszych współczesnych fizyków, którego badania wyznaczyły kierunki rozwoju światowej nauk. Dla nas to również powód do satysfakcji, ponieważ wybór ten potwierdza rangę Międzynarodowego Centrum Teorii Technologii Kwantowych, jako jednego z najsilniejszych w Polsce i rozpoznawalnego na świecie - podkreśla Prorektor ds. Badań Naukowych, prof. dr hab. Wiesław Laskowski.