Podpisanie porozumienia o współpracy w obszarze szkolnictwa wyższego pomiędzy oboma krajami, otwarcie Polsko-Tureckiego Centrum Studiów na UG, a przede wszystkim pogłębienie relacji między środowiskami akademickimi Polski i Turcji i wypracowanie konkretnych narzędzi wspierających współpracę instytucjonalną między uczelniami. Na Uniwersytecie Gdańskim rozpoczęło się II Forum Rektorów Polski i Turcji, w którym biorą udział rektorzy i prorektorzy z polskich i tureckich uczelni, a także przedstawiciele resortów odpowiedzialnych za szkolnictwo wyższe obu krajów. W wydarzeniu bierze udział 150 uczestników z 79 instytucji Polski i Turcji.

Spotkanie władz uczelni Polski i Turcji to efekt współpracy akademickiej rozwijanej w ostatnich latach. Nowy etap dialogu międzyuczelnianego nastąpił w Ankarze rok temu, podczas I Forum Rektorów Polski i Turcji, które zainicjowało wiele wspólnych inicjatyw badawczych i dydaktycznych.

- Jesteśmy przeszczęśliwi, że możemy dzisiaj gościć delegację z ponad 60 uczelni z Polski i Turcji - tu na Uniwersytecie Gdańskim - przywitał uczestników prof. Piotr Stepnowski. Rektor UG, odnosząc się do faktu, że w Forum bierze udział 150 uczestników, zaznaczył, że to „wielki frekwencyjny sukces, a także dowód na to, że nasze ustalenia z Ankary wchodzą na zupełnie inny etap współpracy polsko-tureckiej”. - Głęboko wierzymy, że porozumienie o współpracy w obszarze szkolnictwa wyższego pomiędzy oboma krajami przyniesie korzyści obu stronom, będzie znakomitą platformą do rozwijania wspólnych projektów badawczych i jeszcze intensywniejszej wymiany akademickiej. To jest właśnie strategiczny cel naszego dzisiejszego forum. Przechodzimy od idei, od deklaracji, do bardzo konkretnych uzgodnień i porozumień - podkreślił Rektor.

Przewodniczący tureckiej Rady Szkolnictwa Wyższego YÖK Erol Özvar zabierając głos, odniósł się do wieloletniej historii, która łączy oba kraje. - Pamiętajmy, że stosunki polsko-tureckie sięgają ponad 600 lat. Polsko-Tureckie Centrum Studiów będzie rozszerzało i badało tę naszą przeszłość i historię. Podpisane porozumienie o współpracy pomiędzy Rady Szkolnictwa Wyższego YÖK a polskim ministerstwem jest filarem, na podstawie którego będziemy rozwijać wspólnie nasze innowacyjne inicjatywy. Polscy i tureccy naukowcy należą do najbardziej współpracujących naukowców w Europie. Niech to będzie kamień milowy, który będziemy dokładać do naszej przyszłości - podkreślił Erol Özvar.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego RP dr Marcin Kulasek zaznaczył, że podpisanie Memorandum of Understanding przez dwa ministerstwa pokazuje, że partnerstwo, które trwa od już zeszłego roku i będzie trwało kolejne lata, wzmocni pozycję zarówno nauki polskiej, jak i nauki tureckiej. - Wymiana akademicka między studentami, wspólne prowadzenie badań naukowców, wspólne projekty, wspólne granty, również europejskie. To jest ten kierunek, o który walczymy, który pokazujemy i który chcemy dalej prowadzić wspólnie z naszymi partnerami. Podpisanie memorandum spowoduje, że to partnerstwo jeszcze bardziej się umocni i będziemy współpracować nie tylko, jeżeli chodzi o polską i turecką naukę, ale również jeżeli chodzi o szeroko rozumianą gospodarkę obu krajów.

Przewodnicząca Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich prof. Bogumiła Kaniewska, zabierając głos podczas konferencji prasowej, powiedziała, że II Forum Rektorów Polski i Turcji, a także podpisane porozumienie przez polskie i tureckie ministerstwo, „to nie jest początek współpracy”, a jej kontynuacja. - Turcja jest krajem, z którym polskie uczelnie współpracują wyjątkowo intensywnie. Przyjeżdża do nas wielu studentów z Turcji. Prowadzimy wymianę akademicką, studenci realizują pełne cykle kształcenia, a także wspólne badania naukowe. Fakt, że dzisiejsza umowa została zawarta na szczeblu państwowym, ponaduczelnianym, pokazuje nam, że to dobry kierunek, że mamy poparcie naszych ministerstw, naszych rządów i że ta współpraca może znakomicie się rozwijać i ma przed sobą znakomite perspektywy. Dlatego chciałabym w imieniu nas wszystkich - rektorów szkół polskich wszystkim, począwszy od pracowników naszych uczelni, skończywszy na panach ministrach, pamiętając o fundacjach, które nas wspomagają za to, że ta współpraca może się rozwijać i oczywiście prosimy o więcej.

Platforma integrująca środowiska akademickie

Tuż po konferencji prasowej Minister Marcin Kulasek, Przewodniczący YÖK prof. Erol Özvar, Ambasador Republiki Turcji w Polsce Rauf Alp Denktaş oraz Rektor UG prof. Piotr Stepnowski dokonali uroczystego otwarcia Polsko-Tureckiego Centrum Studiów UG i przecięcia wstęgi.

Polsko-Tureckie Centrum Studiów UG będzie miało charakter interdyscyplinarny i obejmie realizację wspólnych projektów badawczych i rozwojowych, rozwój programów studiów - w tym kierunków anglojęzycznych - a także intensyfikację mobilności studentów i kadry akademickiej (m.in. w ramach Erasmus+). Ważnym obszarem aktywności będzie również organizacja konferencji, seminariów i szkół letnich oraz współpraca z otoczeniem społeczno-gospodarczym.

Ma ono funkcjonować jako platforma integrująca środowiska akademickie oraz partnerów zewnętrznych, koncentrując się na rozwoju wspólnych projektów grantowych (m.in. w ramach Horizon Europe, NCN, TÜBİTAK), tworzeniu międzynarodowych programów dydaktycznych (w tym BIP i COIL), a także organizacji wydarzeń naukowych i kulturalnych oraz wzmacnianiu mobilności akademickiej. Jednostka ma wspierać rozwój wspólnych badań m.in. w obszarach sztucznej inteligencji, technologii kwantowych, biotechnologii żywności, migracji, studiów międzykulturowych i nowoczesnej logistyki. 

Podczas II Forum Rektorów Uczelni Polskich i Tureckich Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego RP Marcin Kulasek oraz Przewodniczący tureckiej Rady Szkolnictwa Wyższego YÖK Erol Özvar podpisali Memorandum of Cooperation in Science and Higher Education dotyczące współpracy w obszarze szkolnictwa wyższego między oboma krajami.

Forum jest platformą dialogu i wypracowywania nowych modeli współpracy m.in. w obszarach biotechnologii, cyberbezpieczeństwa, transformacji energetycznej oraz nauk społecznych i humanistycznych.

„Prawdziwie historyczna chwila”

Tuż przed rozpoczęciem sesji otwierającej II Forum Rektorów Polski i Turcji zgromadzeni w auli Biblioteki Uniwersytetu Gdańskiego wysłuchali hymnów obu krajów, a następnie rozpoczęto sesję, podczas której poruszono zagadnienia dotyczące politycznych i strategicznych założeń współpracy polsko-tureckiej w szkolnictwie wyższym.

Rektor UG prof. Piotr Stepnowski podkreślił, że „Uniwersytet Gdański jest dziś forum dialogu, współpracy i budowania nowego rozdziału w stosunkach między Polską a Turcją”. Odnosząc się do obecności tak licznych reprezentantów z ponad 60 uczelni w Polsce i Turcji, podkreślił, że liczby te „symbolizują naszą wspólną determinację, by budować przyszłość opartą na wiedzy, zaufaniu, partnerstwie i wzajemnym zrozumieniu. To prawdziwie historyczna chwila”. - Przechodzimy od dyskusji do konkretnych działań, od deklaracji do prawdziwej współpracy. Właśnie dlatego forum to stanowi znacznie więcej niż zwykłe spotkanie akademickie. To potężny dowód na to, że nauka i szkolnictwo wyższe mogą służyć jako pomost między naszymi dwoma narodami, że uczelnie mogą wyprzedzać geopolitykę, handel i ekonomię, tworząc trwałe relacje oparte na dialogu i wzajemnym szacunku - powiedział prof. Piotr Stepnowski.

Rektor, nawiązując do sytuacji geopolitycznej pełnej napięć i głębokich wyzwań, zaznaczył, że „w takich chwilach współpraca akademicka staje się ważniejsza niż kiedykolwiek. Wzmacnia ona odporność naszych społeczeństw. Tworzy prawdziwą innowację. Kształci ludzi, którzy będą kształtować przyszłość naszych narodów i jutrzejszy świat. Nie chcemy budować relacji, które są powierzchowne lub krótkotrwałe. Chcemy stworzyć partnerstwo strategiczne, trwałe, ambitne i zdolne do prawdziwej transformacji naszych uniwersytetów i naszych krajów”.

- Siła uniwersytetów nie polega wyłącznie na generowaniu wiedzy i technologii. Prawdziwa siła uniwersytetu polega na budowaniu społeczności ludzi myślących, otwartych, gotowych do współpracy ponad granicami. Dlatego dzisiejsze forum to znacznie więcej niż wydarzenie akademickie. To inwestycja w przyszłość Polski i Turcji. Inwestycja w kolejne pokolenie naukowców i studentów. Inwestycja w wielką Europę, która jest bardziej otwarta, bardziej odpowiedzialna i bardziej zjednoczona dzięki wiedzy - podsumował prof. Piotr Stepnowski.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego dr Marcin Kulasek podkreślił szczególne znaczenie II Forum Rektorów Polski i Turcji. - Nie jest to jedynie spotkanie przedstawicieli środowiska akademickiego, lecz stanowi element szerszego, strategicznego procesu budowania trwałej współpracy między Polską a Turcją. Kontynuujemy tym samym dialog zapoczątkowany podczas pierwszego forum w Ankarze, które pokazało, jak ogromny potencjał drzemie w relacjach naszych środowisk akademickich.

Odnosząc się do „głębokich i dynamicznych zmian geopolitycznych”, zauważył, że „Polska i Turcja jako ważni partnerzy regionalni oraz państwa członkowskie NATO, odgrywają istotną rolę w kształtowaniu stabilności w swoich regionach”. - Kluczową tezą dzisiejszego spotkania jest przekonanie, że w warunkach współczesnych wyzwań geopolitycznych najważniejsza jest współpraca w obszarach bezpieczeństwa, obronności oraz gospodarki, a jej trwałym fundamentem musi być intensywna współpraca naukowa i akademicka. To właśnie uczelnie, instytuty badawcze oraz środowisko akademickie tworzą dziś fundament innowacyjności i konkurencyjności gospodarek. Współpraca akademicka nie jest jedynie uzupełnieniem relacji politycznych i gospodarczych, lecz ich realnym i trwałym fundamentem.

- Podpisanie memorandum o porozumieniu w zakresie nauki i szkolnictwa wyższego to krok, który otwiera nowy etap współpracy między naszymi państwami, etap bardziej systemowy, przewidywalny i ambitny - zaznaczył Minister. - Dokument ten tworzy ramy dla intensyfikacji programów dwustronnych, wspierania mobilności akademickiej oraz rozwijania wspólnych projektów badawczych. Wierzę, że będzie on impulsem do przejścia od deklaracji do realnych, mierzalnych i długofalowych działań. Polska i Turcja mają wszelkie warunki ku temu, aby stać się wzorcowym przykładem partnerstwa opartego na zaufaniu, wiedzy i wspólnych interesach strategicznych .

Przewodniczący tureckiej Rady Szkolnictwa Wyższego YÖK Erol Özvar wyraził zadowolenie z dwóch inicjatyw podjętych podczas II Forum Rektorów Polski i Turcji: otwarcia Polsko-Tureckiego Centrum Studiów UG oraz podpisania Memorandum of Cooperation in Science and Higher Education. Odnosząc się do złożonej sytuacji na świecie, wspomniał o dyplomacji naukowej. - Obecnie globalny system szkolnictwa wyższego przechodzi jedną z najbardziej złożonych transformacji w swojej historii. Konflikty regionalne, napięcia geopolityczne i globalna niepewność mają bezpośredni wpływ na mobilność akademicką i międzynarodową współpracę badawczą. Jednocześnie środowisko to stwarza nowe możliwości. Dyplomacja naukowa stała się kluczowym instrumentem utrzymywania dialogu, budowania zaufania i wspierania długoterminowej współpracy między narodami. Uniwersytety nie są już jedynie instytucjami pośredniczącymi w tworzeniu wiedzy. Obecnie są one strategicznymi podmiotami kształtującymi potencjał krajowy, konkurencyjność gospodarczą i pozycję międzynarodową - podkreślił.

Jednocześnie Przewodniczący YÖK przedstawił propozycje, które powinny być rozwijane, jeśli chodzi o współpracę polsko-turecką. To stworzenie wspólnych sieci doskonałości w wybranych obszarach, promocja rozwijających się programów badawczych, elastyczne mechanizmy finansowania, które ułatwią inicjowanie nowych projektów i stworzenie stabilnej współpracy między  uniwersytetami. - Sukces nie polega na zintensyfikowanej konkurencji, ale na generowaniu większej wartości poprzez mądry podział ról oparty na mocnych stronach i potencjale - podkreślił.

- Celem nie jest konkurowanie w tych samych obszarach, ale opracowanie modelu, który wzmocni współpracę poprzez jasny podział obszarów. W tych ramach dostrzegamy szerokie możliwości w nauce, technologii i innowacjach - zaznaczył Erol Özvar.

Polscy i tureccy naukowcy już ze sobą współpracują, o czym świadczy wzrost publikacji współtworzonych przez wykładowców z obu krajów o 40 proc. w ciągu ostatnich 20 lat.  - To ogromny sukces osiągnięty przez polskie i tureckie środowiska naukowe, które faktycznie łączą siły, aby tworzyć wiele publikacji naukowych. Powinniśmy stworzyć warunki dla tych, którzy chcieliby się zaangażować i wymieniać doświadczeniami. Wierzę, że dzięki naszemu porozumieniu będziemy mogli stworzyć bardziej odpowiednie okazje dla zaangażowanych osób, aby rozwijać naszą współpracę, ponieważ znamy się nawzajem i oba kraje łączy wzajemne zaufanie, sięgające XV wieku.

W sesji otwarcia uczestniczył także ambasador Republiki Tureckiej w Polsce Rauf Alp Denktaş, który podkreślił, że Turcję i Polskę łączą długotrwałe relacje, przypomniał czasy, kiedy byliśmy dwoma największymi mocarstwami w Europie i nasze granice się stykały. - Rywalizowaliśmy ze sobą, co było naturalne, ale nawet wtedy robiliśmy to z szacunkiem - podkreślił.

- Moja dzisiejsza prośba dotyczy tego, żeby partnerstwo to miało charakter długoterminowy i instytucjonalny. Dzisiaj tu jesteśmy, wykonujemy ogromną pracę, ale czy mamy pewność, że za 10 lat nasza współpraca będzie kontynuowana? Musimy ją opierać na silnych więziach - między rządami, między uczelniami, między przedsiębiorstwami. Powinniśmy kształtować nasze partnerstwo w oparciu o podejście strategiczne, dlatego z wielką radością i z całego serca przyjmuję podpisanie memorandum - podkreślił Rauf Alp Denktaş.

W sesji otwierającej forum wzięli udział także Przewodnicząca KRASP prof. Bogumiła Kaniewska, Dyrektor NAWA dr Wojciech Karczewski, Rektor Gazi University prof. Uğur Ünal, Przewodnicząca Fundacji Edukacyjnej „Perspektywy” dr Bianka Siwińska oraz członkini zarządu FRSE Ada Guźniczak.

Panel I: Development of Dual-Use Technologies at Technical Universities in Poland and Türkiye

Przedmiotem pierwszego panelu był rozwój technologii podwójnego zastosowania na politechnikach w Polsce i w Turcji. Impulsem do dyskusji stały się zmiany geopolityczne, powodujące wzrost zapotrzebowania na technologie obronne, w tym potrzeba dostosowywania rozwiązań zaprojektowanych w celach cywilnych do celów wojskowych. Uczestnicy panelu przedstawili przykłady współpracy uczelni z gospodarką, w tym z sektorem militarnym, służące wzmocnieniu obronności. Prof. Krzysztof Wilde podkreślił, że Politechnika Gdańska od lat współpracuje z Polską Marynarką Wojenną, a także z prywatnymi firmami (np. firmą produkującą. komponenty do dronów). Aby odpowiedzieć na aktualne potrzeby tych podmiotów oraz usprawnić współpracę, w uczelni utworzono nową jednostkę (Businness Hub), biorąca aktywny udział w opracowywaniu i poszukiwaniu nowych produktów i technologii. Uczestnicy panelu zwrócili także uwagę na trudności związane z taką współpracą: na przykład prof. Marek Pawełczyk wspomniał o wyzwaniach związanych z przygotowywaniem prac dyplomowych o charakterze niejawnym, wskazał też na oczekiwanie od uczelni „szybkiego reagowania”, pojawiające się ze strony sektora militarnego. Wyzwaniem jest ponadto godzenie otwartości akademickiej z wymogami bezpieczeństwa - które według prof. Krzysztofa Jóźwika powinno być praktykowane „w rozsądnych granicach” (in reasonable limit). Prof. Hasan Mandal zaproponował zmianę ekosystemu współpracy badawczej nauki z gospodarką - „od współdziałania do współtworzenia”. Podkreślił także wagę wspólnych laboratoriów (łączących uczelnie z przemysłem) oraz angażowania studentów.

W panelu uczestniczyli: prof. Marek Pawełczyk, Rektor Politechniki Śląskiej (moderator), prof. Hasan Mandal (Rektor Istanbul Technical University), prof. Teofil Jesionowski (Rektor Politechniki Poznańskiej), prof. Naci Çağlar (Rektor Bursa Technical University), prof. Krzysztof Jóźwik (Rektor Politechniki Łódzkiej), prof. Mehmet Kul (Rektor Sivas Science and Technology University) oraz prof. Krzysztof Wilde (Rektor Politechniki Gdańskiej).

Panel II: Perspectives for Polish-Turkish Cooperation in Social Sciences and Humanities

Tematem drugiego panelu były perspektywy współpracy polsko-tureckiej w obszarach nauk społecznych i humanistycznych. Zdaniem panelistów, nauki społeczne i humanistyczne są niezmiernie ważne dla społeczeństwa. Stanowią także bardzo dobrą platformę współpracy między obydwoma krajami - choćby ze względu na zbliżone problemy społeczne oraz duże zainteresowanie studentów tymi obszarami wiedzy. W dyskusji zwrócono uwagę na wspólne wyzwania Polski i Turcji (związane m. in. z migracją czy zmieniającą się demografią). W prezentacjach rektorzy wskazywali mocne strony reprezentowanych uczelni oraz obszary ich współpracy z uczelniami partnera zagranicznego. W dyskusji pojawił się wątek miejsca człowieka (i jego godności) w świecie rozwijających się technologii, w tym sztucznej inteligencji. - Sztuczna inteligencja może odpowiedzieć na wiele pytań, ale to nauczyciele musza nauczyć młodych ludzi, które pytania są warte zadawania - zauważył prof. Hüseyin Dalgar, podkreślając, że każda nowa szansa wiąże się z odpowiedzialnością, a „technologia powinna się kierować mądrością”.

Prof. Roman Cieślak przytoczył liczby pokazujące podobieństwa i różnice w zakresie reprezentacji nauk społecznych i humanistycznych w Polsce i w Turcji (np. w zakresie liczby osób studiujących, nauczycieli akademickich, liczby publikacji) i wskazał na problem niedofinansowania tego obszaru nauki. Prof. Osman Bülent Zülfikar, omawiając aspekty współpracy University of Istanbul z uczelniami polskimi, zauważył potrzebę zmian w zakresie mobilności kadry akademickiej, by większa liczba nauczycieli akademickich (oraz pracowników administracyjnych) z Turcji realizowała wyjazdy do Polski. O konieczności większej aktywizacji społeczności akademickiej w celach wymiany międzyuczelnianej (i międzynarodowej) mówił także prof. Mariusz Popławski. Podobieństwa - oraz różne propozycje współpracy między polskimi i tureckimi uczelniami, ze wskazaniem najbardziej obiecujących obszarów, przedstawił prof. Mehmet Cahit Güran.

Na zakończenie panelu prowadzący - prof. Mustafa Hatipler - odwołał się do historii relacji polsko-tureckich, zwłaszcza faktu, że Turcja nigdy nie uznała rozbiorów Polski - w kontekście czego obecne spotkanie zyskuje dodatkowy wymiar.

W panelu uczestniczyli: prof. Mustafa Hatipler, Rektor Trakya University (moderator), prof. Rafał Matera (Rektor Uniwersytetu Łódzkiego), prof. Hüseyin Dalgar (Rektor Burdur Mehmet Akif Ersoy University), prof. Roman Cieślak (Rektor Uniwersytetu SWPS), prof. Osman Bülent Zülfikar (Rektor Istanbul University), prof. Mariusz Popławski (Rektor Uniwersytetu w Białymstoku) oraz prof. Mehmet Cahit Güran (Rektor Istanbul University).

Intervention I: Cooperation in joint research projects

O przykładach i możliwościach współpracy w ramach wspólnych projektów badawczych opowiedział Cezary Błaszczyk, Zastępca Dyrektora Działu Współpracy Międzynarodowej Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Wspomniał m.in. o współpracy z partnerem tureckim jako o jednym z najdłużej trwających programów międzynarodowej współpracy bilateralnej w ramach NCBiR (od 2014 roku). Omówił także obszary tematyczne najchętniej eksplorowane w ramach polsko-tureckiej współpracy badawczej (ICT, nauki o zdrowiu, żywność i rolnictwo, energia, środowisko czy nowoczesne materiały) oraz wskazał polskie uczelnie i instytucje najbardziej aktywne pod kątem współpracy z Turcją. W podsumowaniu prezentacji Cezary Błaszczyk przedstawił perspektywy na przyszłość, wskazując m.in. na silne zainteresowanie współpracą ze strony środowisk akademickich i biznesowych, jak również rosnący potencjał w zakresie innowacji w obu krajach.

Panel III: Institutional Partnerships, Language Support and Research Centres as Bridges for Cooperation

Trzeci panel dotyczący partnerstwa instytucjonalnego, wsparcia językowego i centrów badawczych jako podstawy współpracy odbył się pod patronatem Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. Moderował go Zastępca Dyrektora NAWA dr Damian Syjczak.

Rektorka Politechniki Białostockiej prof. Marta Kosior-Kazberuk zaznaczyła, że „Turcja jest potęgą produkcyjną i technologiczną. Dla polskich uniwersytetów jest nie tylko partnerem, ale bramą”, dlatego jednym z jej postulatów dotyczącym badań i innowacji jest utworzenie międzynarodowego konsorcjum, a także nawiązanie współpracy z  angielskimi uczelniami, w sektorach automatyki i obronności, które mogą być punktem wyjścia dla międzynarodowych programów badawczo-rozwojowych. Na pytanie, w jaki sposób uczelnie techniczne mogą skutecznie rozwijać współpracę międzynarodową nie tylko w zakresie badań, ale także innowacji, współpracy z przemysłem i technologiami energetycznymi, Rektor Gebze Technical University prof. Haci Ali Mantar odpowiedział, że „po podpisaniu odpowiednich porozumień nadszedł czas na realizację i skuteczne działanie”. Odnosząc się do organizowanych w Turcji warsztatów naukowo-badawczych wspomniał, że można by te projekty poszerzyć na skalę międzynarodową, włączając w te inicjatywy polskie uczelnie, firmy i start-upy. - Mglibyśmy wspólnie realizować projekty przemysłowe lub związane z konkretnymi zastosowaniami lub produktami. To prowadzi do transferu technologii i do innowacji - podkreślił.

Rektor IYTE prof. Yusuf Baran zauważył, że lokalne wyzwania są częścią tych globalnych. - Żadne państwo, żaden uniwersytet ani żadna dyscyplina nie są w stanie samodzielnie sprostać tym wyzwaniom. Co więc powinniśmy zrobić? Musimy współpracować. Musimy się zjednoczyć, pracować razem, tworzyć razem, wspólnie rozwiązywać wszystkie problemy. Współpraca między uniwersytetami, laboratoriami i naukowcami będzie niezwykłym wkładem w budowanie lepszego świata - powiedział.

W panelu wzięli udział także: prof. Jan Kazak (z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu), prof. Osman Nuri Çelik (Rektor Konya Technical University) oraz prof. Hacer Topaktaş Üstüner (z Istanbul University).

Panel IV: Opportunities for Polish–Turkish Cooperation in Medical and Natural Sciences

W czwartym panelu poruszono kwestię możliwości współpracy polsko-tureckiej w naukach medycznych i przyrodniczych. Moderatorem tej części był Rektor Uniwersytetu Çukurova prof.  Hamit Emrah Beriş.

Prorektorka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu prof. Karolina Pawlak podkreśliła dwa kluczowe obszary współpracy uczelni, którą reprezentuje: edukację i badania naukowe. Naukowczyni zaznaczyła, że mówiąc o internacjonalizacji, należy pamiętać o tym, żeby oferować interesujące programy studiów, które są dostosowane do wysoce wymagającego rynku pracy, oraz o tym, żeby zapewniać studentom międzynarodowe środowisko. Panelistka odniosła się także do „dość naturalnego powodu”, dlaczego warto wspierać współpracę między uczelniami specjalizującymi się w naukach przyrodniczych: - Zarówno gospodarka polska, jak i turecka to gospodarki, w których sektory rolnictwa i agrobiznesu odgrywają bardzo ważną rolę. Około 50 proc. terenów w Turcji jest wykorzystywanych rolniczo, a w Polsce 15 proc. siły roboczej pracuje w tym sektorze, mamy więc potencjał do współpracy, kształcenia studentów, którzy będą cenionymi pracownikami. Łączą nas świetne, przyjazne stosunki między Polską a Turcją – krajem, który jest siódmym największym partnerem handlowym UE. A to jest potencjał. Nie ma wątpliwości, że handel jest motorem wzrostu gospodarczego.

Rektor Uniwersytetu Dokuz Eylül prof. Bayram Yilmaz zaznaczył, że jego uczelnia ma 29 porozumień podpisanych z polskimi uczelniami. W tym z Uniwersytetem Gdańskim. Odniósł się także do wyzwań związanych z rozwojem technologii: - W dobie transformacji cyfrowej i sztucznej inteligencji coraz bardziej zaczynamy integrować technologię z naszymi programami medycznymi, zajęciami z medycyny, weterynarii, stomatologii i wszystkich innych kierunków. Wspieramy naszych lekarzy, aby byli coraz lepsi.

Prof. Lucyna Woźniak z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi zaznaczyła, że obecnie jej uczelnia funkcjonuje w ramach tzw. trójkąta wiedzy. Łączy badania, edukację i innowacje we wszystkich obszarach działalności uczelni. - Jesteśmy otwarci na wspólne badania, zwłaszcza w zakresie innowacji, a także na kształcenie doktorantów i interdyscyplinarne szkolenia badawcze. Obecnie nasz uniwersytet coraz bardziej otwiera się na społeczność lokalną, aby współpracować zwłaszcza w zakresie innowacji, ponieważ społeczeństwo, które jest powiązane z uniwersytetem, stanowi najlepsze laboratorium szkoleniowe, najlepsze miejsce i najlepszy adres do weryfikacji niektórych hipotez dotyczących innowacji.

Rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego prof. Michał Markuszewski, przedstawiając ofertę uczelni, wspomniał o unikalnym Międzyuczelnianym Wydziale Biotechnologii UG i GUMed, a także o kierunku poświęconym przemysłowi farmaceutycznemu, który prowadzony jest wspólnie z dwoma partnerami z branży. Jednym z nich jest największy koncern farmaceutyczny Polpharma. Drugim partnerem jest firma kosmetyczna.

Rektor GUMed zaznaczył, że siłą napędową uczelni zawsze były badania naukowe, i wspomniał, że uczelnia, którą kieruje, podpisała niedawno umowę z uniwersytetem w Ankarze, mając na uwadze właśnie badania. Zdaniem prof. Markuszewskiego

oba kraje mogłyby połączyć siły i stworzyć ciekawe projekty dotyczące produkcji leków generycznych. Przedstawił także możliwość połączenia sił w badaniach klinicznych: - Jesteśmy beneficjentem krajowej Agencji Badań Medycznych w Polsce. Turcja to kraj o dynamicznie rozwijającej się, stosunkowo młodej populacji. Możemy zaoferować łączność z Europą w zakresie infrastruktury naukowej, a także w dziedzinie badań klinicznych.

W panelu wzięli udział także: prof. Ahmet Hacımüftüoğlu (Rektor Uniwersytetu Atatürka) oraz prof. Nuri Aydın (Rektor Uniwersytetu Cerrahpaşa).

Panel V: Polish-Turkish academic cooperation - from Erasmus mobility to partnerships

Podczas piątego panelu (pod patronatem FRSE) starano się odpowiedzieć na pytanie, czy indywidualna mobilność studencka np. w ramach  programu ERASMUS+ może zaowocować bardziej zaawansowanymi formami partnerstwa czy współpracy międzynarodowej. Prof. Sambor Grucza mówił o mobilności studenckiej jako części większego „ekosystemu” związanego z wymianą międzynarodową, w której największy udział mają kraje Unii Europejskiej - jednak Turcja także jest ważnym partnerem takiej współpracy (Uniwersytet Warszawski może się pochwalić największą pośród polskich uczelni liczbą studentek i studentów z Turcji). Prof. Bogumiła Kaniewska zwróciła uwagę na zmianę w charakterze wymiany międzynarodowej, która przestaje być wyłącznie wymianą studencką, a zmierza w kierunku partnerstw strategicznych czy wspólnych projektów badawczych i rozwojowych - jakkolwiek ERASMUS+ pozostaje mechanizmem inicjującym współpracę. Ważnym wątkiem dyskusji były trudności formalne (np. związane z legalizacją pobytu), z jakimi mierzą się studentki i studenci z Turcji, chcący studiować w Polsce. Na ten problem wskazali dr Emre Can Alptekin oraz Hatice Kübra Öz, którzy poruszyli ponadto kwestie związane z adaptacją (i wymianą) kulturową. Renata Decewicz zwróciła uwagę na pewną dysproporcję w polsko-tureckiej mobilności studenckiej (liczba studentów z Turcji przyjeżdżających do polskich uczelni jest ponad czterokrotnie wyższa niż liczba polskich studentów korzystających z mobilności do uczelni tureckich). Polska jest zatem atrakcyjnym miejscem do studiowania dla osób z Turcji - a paneliści zastanawiali się, w jaki sposób przekonać polskich studentów, że studiowanie w Turcji również może być atrakcyjne. - Studiowanie daje możliwość poznać sąsiadów poza stereotypami - podkreślił dr Emre Can Alptekin. Panel zakończono apelem do rektorów, który miał zwrócić uwagę na potrzeby osób korzystających z programów mobilności: - Usłyszcie nasz głos!

W panelu uczestniczyli: Renata Decewicz, zastepczyni Dyrektora FRSE (moderator), prof. Bogumiła Kaniewska (Rektor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu), prof. Sambor Grucza (Prorektor ds. współpracy i spraw pracowniczych Uniwersytetu Warszawskiego), dr Emre Can Alptekin (z Universytetu Wrocławskiego) oraz Hatice Kübra Öz, studentka Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

PANEL VI: Realizing Potentials and Opportunities in Turkish Universities for Polish Students and Academicians

Ostatni panel - prowadzony przez gospodarza I Forum Rektorów Polski i Turcji w Ankarze, prof. Uğura Ünala, Rektora Gazi University - miał na celu ukazanie potencjału i możliwości, jakie tureckie uczelnie mogą dać polskim studentom i pracownikom naukowym. Panel stał się okazją do zaprezentowania zarówno tureckiego systemu szkolnictwa wyższego, jak i wybranych uniwersytetów - na przykład Black Sea Technical University, którego walory (zarówno te związane z nauką, jak i praktyczne, choćby związane z lokalizacją) przedstawił prof. Hamdullah Çuvalci. Zwrócił uwagę na niewielką liczbę studentów z Polski, po czym stwierdził: - Jesteśmy tu, by to zmienić. Prof. Adnan Ozcan podkreślił zalety tureckiego system szkolnictwa wyższego, które charakteryzuje się wysokim poziomem ustrukturyzowania i regulacji, a także łączy wiedzę akademicką z edukacją zorientowaną praktycznie. Zwrócił też uwagę na aspekt umiędzynarodowienia: - Szkolnictwo wyższe przestało być czymś lokalnym - ono jest globalne (High education is no longer local - it’s global one). Prof Ramazan Bayindir zastanawiał się nad sposobami budowania godnego zaufania ekosystemu akademickiej współpracy między Turcją i Polską, a prof. Esat İpek przedstawił wiodące praktyki w tureckim systemie edukacji - oraz podkreślił potencjał współpracy między obydwoma krajami.

W panelu uczestniczyli: prof. Uğur Ünal, Rektor Gazi University (moderator), prof. Hamdullah Çuvalci (Rektor of Black Sea Technical University), prof. Adnan Ozcan (Rector Eskisehir Technical University), prof Ramazan Bayindir (Wceprzewodniczący Turkish Quality Council - YÖKAK), assoc. prof. Esat İpek (Council of Higher Education in Türkiye - YÖK).

Podsumowanie i zakończenie Forum

II Forum Rektorów Polski i Turcji zakończyło się krótkimi wystąpieniami Rektora Uniwersytetu Gdańskiego prof. Piotra Stepnowskiego, Przewodniczącej KRASP prof. Bogumiły Kaniewskiej oraz Członka Rady Szkolnictwa Wyższego Turcji, prof. Hasana Mandala. - Każda owocna współpraca bazuje na zaufaniu - powiedział , prof. Hasan Mandal. - Robimy kolejny krok naprzód. Nie mówimy tylko o podpisywaniu porozumień, mówimy o postępie (...) Potrzebujemu uczyć się od siebie nawzajem. Potrzebujemy współtworzenia bardziej niż współpracy.

Zwieńczeniem Forum było podpisywanie porozumień międzyuczelnianych. Organizatorzy i uczestnicy wyrazili nadzieję, że II Forum Rektorów Polski i Turcji nie będzie ostatnim - i że współpraca Polski i Turcji w obszarze szkolnictwa wyższego będzie kontynuowana i rozwijana.